
Optom bazada adresli saqlash: paddon o'rinlarini raqamlash
Paddon o'rinlariga qator, kolonna, qavat va o'rin bo'yicha kod berish: adres qanday quriladi, sanoqni qanday tezlashtiradi va qanday yangilab turiladi.
«Un o'ng tomonda, ikkinchi qatorda, yog'ning orqasida turibdi» — optom bazada ko'pincha shunday tushuntiriladi. Eski omborchi hamma narsani yodidan topadi, yangi xodim esa yarim soat izlaydi. Sanoq paytida esa bitta pozitsiya olti joyda uchrab, hech kim hammasini sanaganiga ishonch hosil qila olmaydi. Bu muammoning yechimi oddiy: har paddon o'rniga o'z manzilini berish. Quyida optom bazada adresli saqlash qanday quriladi.
Adres nima
Adres — paddon o'rnining noyob kodi. Odatda u to'rt qismdan iborat: qator, kolonna, qavat, o'rin. Masalan, B-12-3-1 degani: B qator, 12-kolonna, 3-qavat, 1-o'rin. Bu kodni bilgan odam tovarni ko'zini yumib ham topadi.
Misol (shartli raqamlar): bazada 8 qator, har qatorda 25 kolonna, har kolonnada 4 qavat bo'lsa, jami 8 × 25 × 4 = 800 ta paddon o'rni bor. Har birining o'z kodi, har biri hisobda.
Adres tovar nomiga emas, joyga beriladi. Jadvalda «B-12-3-1: un 50 kg, 96 quti» deb yoziladi. Ertaga shu o'rinda boshqa tovar tursa, jadvaldagi yozuv o'zgaradi, adresning o'zi esa o'sha-o'sha qoladi. Shu sababli adres tizimi tovar assortimenti o'zgarganda ham buzilmaydi.
Adresni qanday qurish
- Zonalar va qatorlarni harflar bilan belgilang: A, B, C. Harflar kirish eshigidan boshlab tartib bilan ketsin.
- Kolonnalarni raqamlang: bir tomondan boshlab, bir yo'nalishda. Juft va toq raqamlar qarama-qarshi tomonlarda bo'lsa, qulay.
- Qavatlarni pastdan yuqoriga qarab belgilang: yerdagi qavat — 1.
- Bir qavatda bir necha paddon yonma-yon tursa, o'rinlarni ham raqamlang.
- Yorliqni stellaj ustunida ko'z balandligida osing. Yuqori qavatlar uchun yorliq pastdan o'qiladigan bo'lsin, katta shrift bilan.
Joylashtirish qoidalari
- og'ir va tez aylanadigan tovar pastda va chiqishga yaqin turadi;
- bir o'rinda bitta pozitsiya va bitta partiya bo'ladi, aralash o'rin sanoqni qiyinlashtiradi;
- bir pozitsiya bir necha o'rinda turishi mumkin, har biri alohida adres bilan;
- bo'sh o'rin ham adres bilan hisobda: sanoqda «bo'sh» yozuvi ham ma'lumot.
Tez aylanadigan tovarni «oltin zona»ga, ya'ni chiqish eshigiga yaqin va ko'z-bel balandligidagi qavatlarga joylashtirish yig'ish vaqtini qisqartiradi. Sekin aylanadigan va yengil tovar yuqori qavatlarga ko'tariladi. Aylanish o'zgarganda joylashuvni ham qayta ko'rib chiqish kerak, masalan, yilda bir-ikki marta.
Adres sanoqni qanday tezlashtiradi
Sanoq varag'i adreslar bo'yicha tartiblangan bo'ladi, sanovchi baza bo'ylab izchil yuradi. Hech bir o'rin ikki marta sanalmaydi va birortasi o'tkazib yuborilmaydi. Mos kelmagan qator chiqsa, sanovchi «B-12-3-1 da 96 o'rniga 90» ni ko'rib, bir daqiqada qaytib boradi.
Taqqoslash uchun shartli hisob: adresiz bazada bir pozitsiya 3–4 joyda tursa, mos kelmagan qatorni topish 10–15 daqiqa vaqt oladi. Adres bo'lganda shu ish 1–2 daqiqada bajariladi. 50 ta mos kelmagan qatorda bu bir necha soat farq.
Yig'ish tezligi ham oshadi: yig'uvchi yo'nalishini oldindan biladi va ortiqcha yurmaydi. Adres peresortni ham kamaytiradi: yig'ish varag'ida nom emas, joy raqami ko'rsatilsa, yig'uvchi o'xshash qadoqni adashtirmaydi.
Adresni yangilab turish
Eng katta xavf — adres bor, ammo yangilanmaydi. Tovar ko'chirilgan, jadvalda esa eski joy turibdi. Qoidalar:
- har ko'chirish yoziladi: eski adres, yangi adres, miqdor;
- haftada bir marta 20 ta o'rinni tanlab tekshiring: jadvaldagi adres haqiqatga mosmi;
- yorlig'i tushib qolgan yoki o'chgan o'rin darhol tiklanadi;
- yangi xodim birinchi kuni baza xaritasini oladi.
Adres yangilanmasa, foydadan ko'ra zarar keltiradi: omborchi jadvalga ishonib, yo'q joydan izlaydi va tovarni «yo'qolgan» deb yozadi.
Adres tizimi uchun maxsus dastur shart emas: yaxshi tuzilgan Excel jadvali yoki 1C dagi saqlash joylari ham ishlaydi. Muhimi — jadval haqiqatga mos kelishi.
Xulosa
Adresli saqlash tovarni topishni, sanashni va yig'ishni tezlashtiradi, peresortni kamaytiradi. U uchun murakkab uskuna kerak emas: aniq kod, yorliq va tartib kerak. Agar bazada adres hali yo'q bo'lsa, SkladBaza sanoqni zonalarga bo'lib o'tkazadi va farqlar ro'yxatini zona, miqdor va izoh bilan topshiradi: shu asosda adreslarni tartibga solish ancha osonlashadi.