FEFO: muddati birinchi tugaydigan tovar birinchi chiqsin

Bazada bir tovarning ikki partiyasi turibdi. A partiya oldin kelgan, muddatigacha 300 kun bor. B partiya keyinroq kelgan, lekin uning muddatigacha atigi 45 kun qolgan. Yig'uvchi «birinchi kelgan — birinchi chiqadi» tamoyilini (FIFO) qo'llab, A partiyani oladi. B partiya javonda qoladi va bir necha haftadan keyin hisobdan chiqariladi. Muddatli tovarda to'g'ri tamoyil boshqa: FEFO, ya'ni muddati birinchi tugaydigan tovar birinchi jo'natiladi. Quyida uni optom bazada amalda qanday joriy etish haqida.

FIFO va FEFO: farq nimada

FIFO kirim sanasiga qaraydi: kim oldin kelgan bo'lsa, oldin ketadi. Bu muddati bir xil yoki muddatsiz tovarga mos. FEFO esa yaroqlilik muddatiga qaraydi: kirim sanasi qanday bo'lishidan qat'i nazar, muddati yaqinroq tugaydigan tovar oldin ketadi.

Buning ahamiyati uch tomondan ko'rinadi. Birinchidan, ba'zi do'konlar va savdo tarmoqlari muddati kam qolgan tovarni qabul qilmaydi: ko'pincha minimal qolgan muddat shartnomada belgilanadi. Ikkinchidan, muddati o'tgan tovar to'liq yo'qotish: uni sotib bo'lmaydi. Uchinchidan, FIFO ostida baza ichida «yashirin xavf» to'planadi, uni sanoq paytida ko'rasiz.

Shartli misol. A partiya: 200 quti, muddatigacha 300 kun. B partiya: 80 quti, muddatigacha 45 kun. Haftalik sotuv 15 quti. 45 kun taxminan 6,4 hafta, ya'ni FEFO bo'yicha B partiyadan shu muddatda 96 quti sotish mumkin, demak 80 quti to'liq sotiladi. FIFO bo'yicha esa avval A partiya sotiladi, B partiya tegilmay turadi va muddati o'tadi: 80 quti yo'qotish.

Joylashtirish va yorliqlash

• Bir o'rinda bir partiya turadi (adresli saqlashdagi qoida). Aralash partiya muddatni nazorat qilishni imkonsiz qiladi.
• Muddati yaqin partiya old tomonda va yig'uvchiga eng qulay balandlikda turadi. Yangi kirim orqaga yoki yuqoriga qo'yiladi.
• Paddonga yirik yorliq yopishtiriladi: partiya raqami va muddat sanasi. Rangli stikerlar yordam beradi: har oy uchun alohida rang.
• Muddati yaqin tovar uchun «tez sotiladigan» alohida zona ajratish mumkin.

Yig'ish varag'i va 1C

Yig'uvchi qaror qabul qilmasligi kerak: partiya va muddat yig'ish varag'ida yozilgan bo'lishi lozim. Ko'p 1C konfiguratsiyalarida partiyani muddat bo'yicha avtomatik tanlash sozlamasi bor: sizda uni yoqish mumkinmi, 1C dasturchingizdan so'rang. Agar yig'uvchi varaqdagidan boshqa partiyani olsa, buni darhol tizimda tuzatish kerak. Aks holda umumiy qoldiq to'g'ri bo'lib, partiyalar bo'yicha qoldiq buziladi va sanoqda bir partiya «kamomad», ikkinchisi «ortiqcha» bo'lib chiqadi.

Muddat nazorati jadvali

Haftada bir marta muddati yaqin tovarlar ro'yxati tuziladi va uch rangga bo'linadi: qizil, sariq, yashil. Chegaralarni tovar turiga qarab o'zingiz belgilang: sut mahsuloti uchun kunlar, quruq mahsulot uchun haftalar va oylar.

Xavfni baholash uchun oddiy formula bor: muddatgacha qolgan haftalar × haftalik sotuv < qoldiq bo'lsa, tovar sotilib ulgurmaydi. Misol: muddatgacha 4 hafta, sotuv haftasiga 10 quti, qoldiq 60 quti. 4 × 10 = 40, ya'ni 20 quti xavf ostida. Qarorlar:

1. Savdo bo'limiga xabar berib, shu tovarni birinchi navbatda taklif qilish.
2. Chegirma yoki to'plam bilan sotish.
3. Yetkazib beruvchiga qaytarish (agar shartnomada nazarda tutilgan bo'lsa).
4. Oxirgi chora sifatida hisobdan chiqarish, sabab kodi va dalolatnoma bilan.

Sanoq paytida va odatiy xatolar

Muddatli tovarni sanoqda partiya va muddat bo'yicha sanang, umumiy miqdor bo'yicha emas. Muddati o'tgan tovar alohida zonaga olinadi va ro'yxatga yoziladi, asosiy qoldiq bilan aralashmaydi. Eng ko'p uchraydigan xatolar:

• yangi kirimni eski partiyaning oldiga qo'yish: yig'uvchi qulay joydan oladi;
• muddati o'tgan tovarni «keyin hal qilamiz» deb javon ortida qoldirish;
• yorliqsiz yoki yorlig'i o'chgan paddon: muddat noma'lum;
• qaytgan tovarni muddatini tekshirmay javonga qo'yish.

Xulosa

FEFO murakkab tizim emas: muddat bo'yicha joylashtirish, aniq yorliq, yig'ish varag'ida partiya va haftalik nazorat ro'yxati. Bular birgalikda muddati o'tgan tovar yo'qotishini jiddiy kamaytiradi. SkladBaza qoldiqni 1C bilan solishtirish xizmatida farqni pozitsiya, partiya va yetkazib beruvchi bo'yicha ko'rsatadi, shuning uchun partiya va muddat bilan bog'liq muammolar tezda ko'rinadi.