
Savdo bo'limi va ombor: qoldiq bo'yicha kelishmovchiliklar
Menejer dasturda tovarni ko'radi, omborchi javonda topa olmaydi. Qoldiq bo'yicha nizolarni hal qilish tartibi: bron, solishtirish va umumiy jurnal.
Menejer 1C ni ochadi: «Yog' 5 litr» bo'yicha 40 quti. U mijozga «bor, ertaga olib ketasiz» deb va'da beradi. Omborchi esa javonga qarab 31 quti topadi. Menejer omborchini «sanashni bilmaydi» deydi, omborchi menejerni «dasturga qarab va'da beradi» deb ayblaydi. Ikkalasi ham qisman haq: ular bir tovarga turli nuqtadan qarayapti. Quyida savdo bo'limi va ombor o'rtasidagi qoldiq bo'yicha nizolar nega chiqishi va ularni qanday tartibga solish mumkinligi haqida.
Nizo qayerdan chiqadi
Dasturdagi raqam bilan javondagi raqam o'rtasidagi farqning katta qismi tovar yo'qolganini bildirmaydi: u shunchaki «boshqa holatda» turadi. Tipik holatlar:
- tovar yig'ilgan, lekin hali jo'natilmagan: dasturda qoldiq bor, javonda yo'q;
- mashina hovlida turibdi, kirim hujjati hali kiritilmagan (yoki hujjat bor, tovar tushirilmagan);
- tovar do'kondan qaytgan va qaytarish zonasida ko'rikni kutmoqda;
- boshqa menejer og'zaki bron qilgan, dasturda esa bu ko'rinmaydi;
- tovar yaroqsiz yoki muddati yaqin deb ajratib qo'yilgan;
- haqiqiy farq: peresort, kech kiritilgan hujjat yoki chindan kamomad.
Misol: dasturda 40 quti, javonda 31. Qolgan 9 quti topildi: 5 tasi yig'ilib yuklash zonasida turibdi, 4 tasi do'kondan qaytgan va hali ko'rikdan o'tmagan. Hech narsa yo'qolmagan, ammo bu 9 quti sotish uchun ham mavjud emas. Menejer esa 40 ga tayanib va'da bergan.
Nizoning narxini ham hisoblab ko'ring. Shartli: haftada 5 ta shunday holat bo'ladi va har birida menejer, omborchi hamda baza boshlig'i 20 daqiqadan sarflaydi. Bu haftasiga 5 soat, ya'ni bir kishining deyarli yarim ish kuni, ustiga mijozning ishonchi susayadi. Demak, nizolarni har safar «hal qilishdan» ko'ra, sababini bir marta bartaraf etgan arzonroq.
«Mavjud» va «sotishga tayyor» qoldiq
Nizoning ildizi shuki, ikki tomon «qoldiq» so'zini turlicha tushunadi. Ularni ajrating:
- jismoniy qoldiq — omborda turgan hamma narsa;
- sotishga tayyor qoldiq = javondagi yaroqli tovar − bronlangan miqdor − yig'ilgan, ammo jo'natilmagan miqdor.
Yuqoridagi misolda javonda 31 quti bor, boshqa menejerlar esa 8 qutini bron qilgan. Demak, sotishga tayyor qoldiq 23 quti. Menejer 23 gacha va'da berishi mumkin. Ko'p 1C konfiguratsiyalarida bron (rezerv) hisobi bor, lekin sizda yoqilganmi, 1C dasturchingiz bilan tekshiring. Yoqilmagan bo'lsa, vaqtincha umumiy jadvalda yuriting. Muhimi, menejer ekranida jismoniy qoldiq emas, aynan sotishga tayyor qoldiq ko'rinsin.
Bron qoidalari
- Bron faqat yozma bo'ladi: dasturda yoki umumiy jurnalda. Og'zaki «ushlab turing» qabul qilinmaydi.
- Har bronning muddati bor, masalan 24 soat. Muddat tugasa, bron o'zi bekor bo'ladi; davom ettirish uchun yangi yozuv kerak.
- Bron qilishdan oldin menejer sotishga tayyor qoldiqni ko'radi, javondagisini emas.
- Bronni faqat uni qo'ygan menejer yoki savdo rahbari olib tashlaydi.
- Katta buyurtmada (summasini rahbariyat belgilaydi) omborchi tovarni jismonan tekshirib, 30 daqiqa ichida tasdiqlaydi.
Bu qoidalar menejerni cheklash uchun emas: ular mijozga berilgan va'daning bajarilishini kafolatlaydi. Bitta bajarilmagan va'da ko'pincha bir necha kishining yarim kunini oladi.
Umumiy nizo jurnali
Har kelishmovchilik bitta qatorga yoziladi, kim aybdor ekani emas, nima bo'lgani:
- sana va pozitsiya;
- dasturdagi va haqiqiy qoldiq;
- topilgan sabab (yuqoridagi ro'yxatdan);
- hal qilingan sana va ko'rilgan chora.
Haftada bir marta 20 daqiqa savdo rahbari va baza boshlig'i jurnalni birga ko'rib chiqadi. Asosiy savol bitta: qaysi jarayon bu nizoni keltirib chiqardi? Shartli misol: 4 hafta ichida jurnalda 12 yozuv yig'ildi, ularning 7 tasi «qaytarish zonasidagi tovar». Demak, qaytgan tovarni bir kun ichida ko'rikdan o'tkazish qoidasi nizolarning yarmidan ko'pini olib tashlaydi. Bu shaxsga da'vo emas, jarayonni tuzatish.
Sababi topilmagan yozuvlar alohida belgilanadi: ular haqiqiy farq bo'lishi mumkin. Shu pozitsiyalar bo'yicha tanlab sanoq o'tkazing va hujjatlar tarixini ko'rib chiqing. Agar bitta pozitsiya jurnalda ikki-uch marta uchrasa, uni muntazam nazoratga qo'ying.
Xulosa
Savdo va ombor o'rtasidagi nizolarning ko'pi odamlardan emas, noaniq «qoldiq» tushunchasidan chiqadi. Jismoniy va sotishga tayyor qoldiqni ajratsangiz, bron qoidalarini yozma qilsangiz va nizolarni umumiy jurnalda yuritsangiz, bahs raqamlarga o'tadi. Agar dastur va javon o'rtasidagi farq sabablarini pozitsiya bo'yicha aniq ko'rishni istasangiz, SkladBaza qoldiqni 1C bilan solishtirish xizmatida farqni pozitsiya, partiya va yetkazib beruvchi bo'yicha ko'rsatadi.